Saturday, December 8, 2018

व्यवसाय

Business
व्यवसाय म्हणजे नेमकं काय ?
   अनेक जण आपापल्या कुवतीनुसार त्याची उकल करत राहतात ....पण मला असा एक  व्यवसाय दिसला की न स्वतःची जागा ,नाही राज्य पण व्यवसाय मात्र  इथल्या लोकांच्या आवडीचे पदार्थ बनवण्याचा मग त्यामध्ये चहा, कॉफी ,नाश्ता ,नाश्त्यामध्ये पोहे ,उत्तप्पा, इडली, डोसा एवढंच नाही शिरा आणि उपीट सुद्धा ....!
    मग मला प्रश्न पडतो की , जी माणसं कारण सांगत बसतात की, नाही ते नाही म्हणून मी काही करू शकत नाही ती सर्व असा एखादा व्यवसाय पाहिल्यावर संपून जातात ...
 कारण, इथं सबब ,यास्तव, म्हणून या गोष्टीच कुठे पाहिला भेटत नाहीस . कारण इथे फक्त काम आणि कष्ट आणि संघर्ष याशिवाय दुसरं काहीच नाही पण हरलेल्या ची कुठेच थोडीशीही जाणीव दिसून येत नाही .अविरत पणाने काम करत राहणे हेच फक्त इथे पहिला मिळतं त्यामुळे बाकी काही नाही ज्या पद्धतीने हे कुटुंब दुसर्‍या राज्यातून येऊन महाराष्ट्रासारख्या राज्यामध्ये स्वतःचं अस्तित्व टिकवण्यासाठी अविरत कोणाचे कष्ट, जिद्द, चिकाटी, मेहनत ,आत्मविश्वास आणि कधीही न संपणारा उत्साह या सर्वांच्या बळावर होऊ घातलेल्या मोठ्या उद्योजकाचे स्वप्न जर पाहत असेल तर निश्चित रूपाने मला या ठिकाणी म्हणावसं वाटतं की हेच स्वप्न उद्योजक होण्याचं आपणास का पडू नये .....!
  तर ते नक्कीच आपणासही त्या स्वप्नाचा ध्यास लागावा आणि पूर्णतेचा एके दिवशी स्वास आपण घ्यावा तेवढं बळ अडचणी सांगणारा ना मिळो........!                   हीच ईश्वरचरणी प्रार्थना !

Wednesday, December 5, 2018

आयुष्य

आयुष्य म्हणजे तरी नेमके काय असते ....!
चुकलेले दिवस ,गेलेल्या आठवणी ,येणारे प्रश्न ,सतावणारी जाणीव आणि असे बरेच काही .....
प्रश्न सगळ्यांनाच पडतात ,उत्तरही सगळेच शोधतात पण असे काही प्रश्न असतात की, त्यांची उत्तरं सापडतच नाहीत कितीही प्रयत्न केला तरी अगदी निरुत्तर व्हायला होतो. का कुणास ठाऊक पण मनाची घालमेल झाल्याशिवाय राहत नाही .
रस्त्यालगत उड्डाणपुलाच्या खाली एक वयोवृद्ध जोडपं दुपारच्या प्रहरी शांतपणे पोहोचलं होतं गोळाबेरीज कशाची करत होतो माहित नाही पण भावना मात्र स्वच्छ आणि सुंदर होत्या त्या टिपण्याचा मोह मला झाला आणि माझी पाऊल त्यांच्याकडे.....!
एकमेकांना या वयामध्ये ती खूप मोठा आधार देत होती गेलेल्या दिवसांची बेरीज आणि आलेल्या बाकी वरती भविष्यातला हिशोब ती मांडत होती . मला राहून राहून वाटलं नेमकं काय सांगत असतील ती एकमेकांना का  जुन्या आठवणी नवीन अनुभवासोबत मोजण्याचे काम ती करत असतील ,तेही माहीत नाही मी आपला फक्त अंदाज काढत राहिलो त्यांच्या जाणिवांचा आणि आयुष्यातल्या आलेल्या संघर्षाचा का कुणास ठाऊक पण माणूस म्हणून एक जाणीव त्यांच्याकडे पाहिल्यानंतर माझ्या अंतःकरणामध्ये निर्माण झाली .बस !एवढेच माझ्या शब्दाचे सामर्थ्य ....!
तसेच ,त्यांच्या उणिवांना सरतेशेवटी तरी आनंदाची ,सुख-समाधानाची शिदोरी मिळो  हीच जगाच्या माऊली कडून अपेक्षा ........!

Sunday, December 2, 2018

असा मी

सगळ्या मध्ये असूनही एकटाच निवांत कसा मी .....!
   चहूबाजूनी हिरवळ पसलली असताना सुद्धा मी माझ्या मध्येच का एकटा .सगळ्याकडे पाहिल्यावर ती सल खूप सलते . हिरवळीची जाणीव होते मात्र मनातल्या सगळ्या भावना असूनही परक्या  झाल्यासारख्या वाटतात ....!
सगळंच आनंदाने  ओसंडून वाहत असताना ,मला मात्र माझी जाणीव नेहमी सतावते .प्रत्येक वेळी काही ना काही नवीन शिकत असताना ,येणाऱ्या जाणाऱ्यांची चाहूल जाणून घेत असताना सगळ्या बाबी अगदी नवख्या वाटतात आणि मग बरच काही जे  व्यक्तही करता येत नाही ,सतावत राहत नेहमी .....!
तरीही मला याचं काहीच वाटत नाही ,कारण मी शोधतोय माझ्यातल्या सगळ्या चांगल्या गुणांना याचा वापर करणार आहे मी इतरांची आयुष्य  हिरवळ करायला .आपण म्हणाल हा तुमचा मोठेपणा झाला पण तसं नाही ते जग आणि ती जाणीव या सगळ्या बाबी बर्‍याच काही गोष्टी शिकून गेल्यात मला .त्यामुळे आता स्वतःसाठी नाही तर इतरांसाठी जगणे .दुःख हे प्रत्येकालाच आहे परंतु स्वतःच्या दुःखाला कुरवाळत बसण्यापेक्षा इतरांच्या जगण्यातला आनंद हा सुद्धा शाश्वत आहे .तो  पहावा ,त्याची जाणीव करून घ्यावी आणि जगण्याची मजा लुटावी ....!
नाहीतरी सुरुवातीला शेवट हा निसर्गाचा नियमच आहे याला मी कसा अपवाद असणार ....
जगा स्वतःला स्वातंत्र्य देऊन ...!

Friday, November 30, 2018

थांबू नको ...

माणसात आणि झाडात असा काय फरक असतो , झाडाला बोलता येत नसूनही ते नाही थांबत आपल्या जीवनामध्ये कितीही अडथळे आले तरी अविरत पणाने त्याची वाटचाल चालूच असते ,कुठल्याही अडथळ्याला न जुमानता .
मात्र आपले तसे नाही , लहानसहान  गोष्टींना कवटाळत बसतो आपण ....आता  काय होणार , आपण कसे सावरणार ? अशा एक ना अनेक प्रश्नांनी भांबावून जातो आपण , पण आहे त्या परिस्थितीमध्ये स्वतःमधलं अस्तित्व शोधून अविरत पणाने पुढं वाढ वाटचाल करायची हे आम्हाला झाडाकडून शिकावे लागेल. आपण पाहतो की फांद्या तोडल्या तरी ते स्वतः ची वाढ नाही थांबवत .....!
   पण माणसाचे तसे नाही ,अनेक अडथळे पुढे येतात आणि आपण थांबतो तिथेच .आता मला काही सुचत नाही ,आता मी काय करणार ,आता माझी कशी होणार या एक ना अनेक प्रश्नांनी तो भांबावून जातो पुरता .मग मला म्हणावेसे वाटते ,आपण पर्यावरण कडून बरेच शिकण्यासारखे असते ....पाठीमागे नाही राहायचे ,प्रयत्न नाहीत सोडायचे .मात्र असे होताना दिसत नाही आणि अडकून बसतो आपण खुळ्या कल्पना मध्ये मात्र झाड तसे करत नाही फांद्या तुटल्या तरी ते थांबत नाही ते पर्याय शोधत राहतं नव्या जागेतून पालवी फुलवण्याचं काम करत आणि स्वतःची ओळख तयार करत पण माणसाचं तसं नाही ती तिथेच थांबतील आपली तक्रार इतरांना सांगत पण झाडासारखं माणसांनीसुद्धा वागावं आणि कितीही अडथळे आले तरी आपलं विश्व आपले एक नवीन जग तयार करावे .....!
  ही माणसातल्या माणसाकडून माफक अपेक्षा .....!

Monday, November 12, 2018

वेदना

आयुष्यामध्ये असे काही क्षण असतात की त्याच्या वेदना सुद्धा अनंत असतात ....

  काही केल्या संपत नाहीत ,खूपच त्रासदायक ठरत राहतात मानवी मनाला फुंकर घालावी अशी काही क्षण येतात .मानवी मन त्याला त्या वेदनांना कितपत साथ देतो हाही विचार करण्यासारखा विषय .माहित नाही जगण्याला कशाने अर्थ येतो .पण आयुष्य तरीपण जगावं वाटतं ,आजचा दिवस निघून जाईल उद्या समाधानाने जगता येईल ,याअपेक्षे पोटी मानवाचे आयुष्य एक एक दिवस आयुष्यातला काढत राहत.
  हे जग असेच आहे .
   असो ,मानवाच्या मूलभूत गरजा याच पूर्ण होण्याची अपेक्षा करण फक्त आपल्या नशिबी उरल..
बाकी सारा प्रपंच हा येणारे दिवसच ठरवणार .नक्कीच उद्याला चांगलं जगता यावं एवढी अपेक्षा करू नये का या भाबड्या मनाने .....
चला जगणं सुंदर करूया, जगूया या अशा लोकांसाठी थोडासा तरी वेळ देऊया ..

जगातलं थोडं जरी दुःख कमी करण्याचा आपण प्रयत्न केला ,तर ते खूप मोठे कार्य होईल .
  हे कार्य आयुष्याला आकार देऊन जाईल .....!
 

Wednesday, November 7, 2018

नारळ

कुठल्याही कार्याचा श्रीगणेशा म्हटलं यांची उपस्थिती आलीच ....
काही का असेना कार्यक्रमाची सुरुवात ही आमच्या पासूनच शुभ कार्य हे आमच्या उपस्थितीशिवाय होणे नाही .नेहमी आम्ही अशा कार्यक्रमाचे साक्षीदारच होतो .
सण, उत्सव ,आनंदोत्सव सुरुवात या सर्वांचे आम्ही साक्षीदार ....नवे ते आमच्या शिवाय होऊ शकत नाही .
आम्हाला नेहमी माणसांच्या आनंदाचा हिस्सा होता येतं .त्यात खूप मोठे समाधान वाटतं ,जगण्याचं सार्थक झाल्यासारखे वाटतं .कारण दररोज आमचा मुक्काम कुठेतरी पोत्यात अडगळीला पडलेला त्यामुळे मग आम्ही जेव्हा माणसांमध्ये येतो कार्यक्रमाच्या ठिकाणी हजर होतो तेव्हा मनाला खूप बरं वाटतं .मग मात्र आमच्या मना मध्ये एवढा आनंद होतो की आता सर्वजण आपल्यासाठी जणू आपली वाटच पाहत बसलेले असतात ...
मग सगळ्यांकडे पाहात पाहात आयटीत प्रमुख पाहुण्यांच्य हातात जायचं आणि स्वतःला संपवायचा आणि कार्यक्रमाचा श्रीगणेशा करायचा ....
म्हणजेच स्वतःचं अस्तित्व संपवायचं आणि दुसर्‍यांना आनंद घ्यायचा म्हणजेच झाला कार्यक्रमाचा श्रीगणेशा .....
यांची ओळख कोणी ठेवताना दिसत नाही मात्र कुणाच्या हस्ते आमचे जगण्याचे सार्थक झाले हे मात्र लोक फोटो,व्हिडिओ यांच्या साह्याने आठवणी ताज्या करतात मात्र आम्हाला प्रसाद म्हणून खूप मोठा मानही मिळतो  मात्र सन्मान हा त्या ठिकाणी असणाऱ्या प्रमुख पाहुण्यांना मिळतो ....
त्यात आणखीन एक गंमत म्हणजे आम्ही जर का खराब निघालो तर आश्चर्याची एक वेगळीच गोष्ट आमच्या नजरेत भरते ती म्हणजे सर्वजण आम्हाला "नारळ पावला" असे म्हणून कुणालाही प्रसाद न मिळाल्यामुळे सर्वजणच आळंदी होतात ....हेही एक नवलच म्हणावे लागेल .
असो ,समाधान मिळते हे काही थोडके नाही त्यामुळे आपण नेहमीच सत्कार्याची सुरुवात करतो हे मनाला असणारे खूप मोठे समाधान घेऊनच आयुष्य सार्थकी लागले हा आनंद पुरून उरणारा आहे .....!

स्टडी टेबल

काय बोलू ....आपल्या सर्वांसाठी हीच माझी ओळख .मी नेहमी सज्जच असतो आपल्यासाठी, आपल्या कामासाठी .कुठलेही काम असो मला कंटाळा करून चालणार नाही .कारण प्रत्येक काम मला तेवढंच महत्त्वाचं वाटतं मात्र ते त्या कामाविषयी मनाला त्याच्या या पूर्ण ते विषयी असणारी चाहूल ही सुद्धा मला तेवढीच महत्त्वाची वाटते .आपण आपल्या कामाविषयी तेवढ्याच आपुलकीने ते कार्य करावे असे सुचवावेसे वाटते माझा तो हक्क नाही पण विनंती करावी असे वाटले म्हणून हा प्रयत्न .....मात्र एक नक्की की प्रत्येक कामाविषयी माझ्याकडे असणारा दृष्टिकोन हा समान आहे जनु मला तू राज्यघटनेतल्या "समता  " या तत्त्वाशी जवळ जाणारा वाटतं त्याचं समाधान वाटतं .असो ....
प्रत्येक काम करत राहणे आणि नवीन नवीन गोष्टी लक्षात घेणे हे सतत सतत चालणारच पण कंटाळा ....
मुळीच नाही सतत काम करत राहा तुम्हालाही आनंद भेटेल .मला ज्या प्रमाणे नवीन नवीन विचार भेटतात तसेच आपणास ही सततच्या कामामुळे भेटत राहतील पण मी सतत शोधत राहतो नाविन्य आणि नवीन कल्पना या सर्वांचा मी सोबती आहे .माझ्याकडे आणि एक विचारांची संपदा आहे ती लिहिण्याच्या अगोदर मला ऐकायला येते कारण माझ्या शेजारी बसलेल्या सर्व भावना या मला  अगोदर स्पर्श करतात आणि मग नंतर ते शब्दबद्ध होतात .त्यामुळे शब्दबद्ध होण्या अगोदर चा त्यांचा स्पर्श मला झालेला असतो तो आनंद मी शब्दात व्यक्त नाही करू शकत .....
आणि विचार हे मला बरेच काही शिकवून जातात आणि मी सुद्धा तेवढ्यात आपुलकीने ते लक्षात येतो त्यामुळे मला विचारांची जाणीव सतत होत राहते . ती जाणीव न राहता मला खूपच त्यापासून शिकता येते त्यामुळे मला हा सहवास नेहमीच हवाहवासा वाटतो तो असाच मिळत राहावा एवढीच माफक अपेक्षा .......!

स्कूल बॅग (शाळेची पिशवी )

आता सुट्ट्या झाल्या थोडीशी घ्यावी म्हणे विश्रांती असेच जणू सांगते ते आपल्याला .....पण तिला सवय झालेली लहानग्यांच्या स्पर्शाची ,तिला त्यामध्ये खूप आनंद वाटायचा लहानासोबत फिरण तिला आवडायचं .शाळेला जाताना गर्दीमध्ये बस मध्ये चढताना तिला एक वेगळाच आनंद मिळायचा पण आता सुट्ट्या लागल्या दिवाळीसाठी .सगळेजण आपापल्या मामाच्या गावी निघून गेले मात्र तिला कोणी नेलेच नाही, तिला नेहमी वाटायचं आपण ही मामाच्या गावी जावं लहानग्या सोबत परत खेळावा पण .....
  तिला याचही काही दुःख होत नसाव...कारण ती खेळते विद्यार्थ्यांच्या पाठीवर शाळेत जाताना शाळेतून घरी येताना आणि मैदानावर अशी धावाधाव सुरू असताना .तिला खूप आनंद वाटतो तर ही सर्व मुलं जेव्हा मैदानात खेळतात तेव्हा ती खिडकीतून पाहत असते त्यांच्या खेळांचे सर्व प्रकार आणि मग परत वाट बघत राहते शाळा भरण्याची त्यामुळे तिला आता करमत नसावं या मुलांशिवाय कारण तिला सवय झाली आहे या सगळ्यांच्या सोबत राहायची .....
ती वाट बघत असेल, सुट्ट्या संपण्याची परत शाळा भरण्याची का कुणास ठाऊक पण तिला सवय झाली आहे सर्व सोबत राहण्याची .तिला एकांत  नकोसा वाटतो.तिला भीती वाटते एकटे राहण्याची पण आम्ही मात्र एकटे राहणे जास्त पसंत  करतो हल्ली ,कारण आम्हाला सगळ्यांची जुळवून घेता येत नाही मात्र स्कूल बॅग आमच्या सारखे नाही तिला  सगळेच  हवे असतात , पण आम्हाला नको असतात .ती सर्वांची वाट पाहत राहते आणि आपण मात्र आपल्याच .......!

झरोका ....

सर्वांच्या वरती नजर असते त्याची , कोण येतं कोण जातं याची दखल घेतो तो नेहमी .वास्तवाचं काय ?इतिहास सुद्धा विचारा त्याला तो सांगेल सर्व जुन्या आठवणी परत परत तुम्हाला कारण त्याच्याकडे आहे नजर सर्वांवरती फिरणारी . अनेक आठवणींची सोबत आहे त्याच्या त्याला माहित आहे काय होतंय काय झालं मात्र तो अनभिज्ञ आहे पुढे काय होणार यापासून ....पण तो  नेहमी आश्चर्याने पाहतोय काही तरी होणार काहीतरी नवीन काहीतरी जूने तो  नेहमी आठवत राहतो. आनंदी क्षण असेल तरीही त्याला आनंद होतो मात्र दुःखाचे प्रसंग त्याला नकोसे वाटतात, कारण त्या दुःखामध्ये त्याला वातावरणाची खिन्नता आवडत नाही मग तो फक्त उदासपणे पाहतच राहतो .....
   त्याची नजर असते धावपळीच्या युगामध्ये कामासाठी धडपडणाऱ्या माणसा वरती लहान मुला वरती नाचणाऱ्या गाणाऱ्या लहान लहान प्राण्या वरती .त्याला कसं काय कुणास ठाऊक पण आपलं वास्तवाचं ध्यान तो  ठेवतो .त्याच्याकडे प्रत्येकाकडे बघण्याची एक नजर आहे आणि ती नजर तो तेवढ्याच प्रेमाने आणि आस्थेने  वापरतो कारण त्याला आता सवय झाली आहे प्रत्येक दृश्याला सामोरे जायचे ,त्याच्याकडे विचाराचे आदर्शांचे अनेक कंगोरे आहेत . त्याच्या या समजूतदारपणा ला खरोखरच माणुसकीचा सलाम ......!

Thursday, October 18, 2018

ढाल

दिवस बदलत जातात .वयानुसार मानवी जीवनातील विचार की बदलतात .आयुष्य हे असेच आहे त्यामध्ये अनेक रंग बदलत जातात .आणि मग वेगवेगळ्या प्रसंगी कुणाची तरी गरज भासू लागते .हे असं झालं असं का नमु च्या बाबतीत .कधी मानसिक समाधानासाठी विचारांची देवाणघेवाण करण्यासाठी माणसं हवी असतात तर कधी वेगवेगळ्या भावनांना फुलवण्यासाठी वेगवेगळ्या व्यक्तींची जाणीव ही मनाला होऊ लागते मग मात्र हृदयाच्या अनेक कप्पे प्रेम ,आस्था, आपुलकी, जिव्हाळा ,माया ,ममता या अनेक भावना अगदी खूपच जवळ येतात जवळ येतात .
  मग अशा वेळी मग अशा वेळी वेळ ही पुढे जात नाही आणि आपण नेहमीच काहीना काही विचारात व्यस्त असतो. खूप खूप वाटायचं की आपण काहीही करून बोलू आपल्या मनातील अनेक भावना आपण बोलून दाखवू पण मात्र ते शक्य होईल का कुणास ठाऊक मनाला एक वेगळीच अशी भीती वाटून जायचं कृती होत नव्हती आणि व्यक्त करता येत नव्हती .मागे फिरून बघितल्यावर मन आणखीन .....
   खरंच किती विचित्र झालं होतं माझं मन !नेमकं काय असतं स्त्रीमध्ये हेच कळत नव्हतं .देव भेटला असता तर देवाला मी सहज बोललो असतो पण ....
   काय शोधायचं आणि काय शोधत होतो मी हे आता मलाच समजेनासं झालं होतं. मला तिचं वर्तन आता मला आवडू लागलं होतं .माझे सर्व सुख दुःख ,वेदना, परिस्थिती मी विसरलो होतो .फक्त तिचीच चाहूल सतत मनाला लागली होती .कधीकधी आणिक विचार यायचे डोकं सुन्न व्हायचं कधी कधी नजर मात्र शेवटी शून्यात स्थिरावायला अशा अवस्थेत एवढेच मी म्हणू शकतो की माझी वेळच हरवली होती .सळव इंग्लिश कविता निक असंच वाटत होतं .भूक आणि तहान तर केव्हाच गायब झाली होती .म्हणजे नेमकं काय करतोय मी याच भान  मला राहिलं नव्हतं .....
क्रमशः .....

Wednesday, October 10, 2018

ढाल

   आता मात्र दिवस बदलले ,तिच्या बाबतीत सर्व जाणीव आहे आता वेगळे वळणावरती आल्या होत्या . तिचा सहवास हवाहवासा वाटत होता आणि मग वाट पाहणं तिच्याशी सलगी करण या गोष्टी नवीन नवीन ठीक वाटायचं पण आता अनामिक अशी भीती वाटत होती कशाची माहित नाही पण वाटत होती हे मात्र नक्की .
  कधी कधी असं वाटायचं कि देव समोर आला असता तरी देवाला बोललो असतो पण तिच्या बाबतीत मनाचे धाडस होईना .
या आणि अशा गोष्टी कशा होतात  हे काहीच कधी लक्षात येत नाही . नाहीतरी स्वच्छ आणि पारदर्शक प्रेम हे व्यक्त करणे मला वाटत नाही ते लवकर शक्य होत असेल कारण
कुठलीतरी अशी कधी भीती मनाला वाटत राहते .ती बोलताही येत नाही आणि मनात ही जास्त दिवस साठवण ही राहत नाही मात्र सतत तिची चिंता काळजी लागत राहते .
  प्रेम हि भावना माणसाला अस्वस्थ करतो सर्व इंद्रिय ही मनाच्या अधीन होतात आणि डोक्यात मेंदू असूनही तो  नसल्यासारखाच भास होतो .खरंच या भावना आपण व्यक्त नाही करू शकत फक्त त्या अनुभवता येतात आणि एकांत अतिशय प्रिय वाटायला लागतो .मानवी भावना या नेहमी नेहमी अशा बदलत राहतात .
  या सर्व भावना मी तिच्यापर्यंत कश्या पोहोचवाव्यात याच्यात बरेच दिवस निघून गेले मात्र या सर्व भावना मी तिथपर्यंत पोहोचू शकलो नाही . शारीरिक जखमा झाल्यावर माणूस ओरडतो ,त्या व्यक्त करता येतात पण ,मनावरती झालेल्या जखमा या कधीच व्यक्तही करता येत  नाहीत आणि सांगताही येत नाहीत. त्या नेहमीच सतावत राहतात .
क्रमशः .......

ढाल

खरच किती गोड बोलते नम्रता तिचं बोलणं ,चालणं, वागणं ,हसणं हे कुठेतरी घर करून जाते रूदयात माझ्या . खरंच किती वेडी आहे नम्रता ...एखादा विषय ऐकायला किंवा बोलायला म्हणजे अगदी वेळेचे भानच राहत नाही तिला . खूप एकनिष्ठ होती ती त्या विषयाशी आणि  भान आलं वास्तवाचं तर मग लगेच कुठल्याही आळस न करता नाराज न होता ती लगेच त्या  कामाला लागते  . पण माझं मात्र वेगळे मला एखादा विषय घेतला त्याचे चिंतन केलं मनं केलं की तो विषय डोक्यातून लवकर बाहेर पडतच नाही तो विषय बाहेर पडा पडायलाखूपच वेळ लागतो मला .असो , खरंच आली एका वादळासारखी कर्म गीते वादळात मी काहीच करू शकत नाही मी फक्त त्या वादळाची चाहूल आणि चाहूल लागताच माझे सर्वस्व हरपले .मनोज की काय आज कुणाची चाहूल लागली की .....!
   असो , ती खूप वेडी आहे तुला वेगवेगळ्या नवीन गोष्टींची सतत होत असते पण मला त्या गोष्टी कशा होतात म्हणजेच त्यांच्या निर्मिती विषयीची असती माझं मन जपत असत .
म्हणजे बघा ना की गेल्यावरच तिच्या गोष्टीची आणि तिच्या आठवणीची मनामध्ये वेगवेगळी वलय निर्माण होतात .या विषयावर  शब्दांचे तुषार उडवत बराच वेळ ....!
  मग या आठवणी मला घेऊन जातात ती तिच्या वेगवेगळ्या कलान गुणांकडे त्यादिवशी काय छान भाषणकेले तिने . मनमोकळ्या पद्धतीने मनातील साचलेल्या सर्व भावांना किती स्पष्टपणे मांडत होती शब्द बोलण्यामध्ये मनातील उदय घरी कधी कधी लक्षात येतो आयुष्याची जडणघडण होत असताना ज्या वेगवेगळ्या अडचणी येतात त्या अडचणींचा सामना करत करतच माणूस स्वतःच व्यक्तिमत्व साकार करतो आणि तशाच धाटणीनं आपल्या जगण्याची शैली तो निश्चित करतो आणि बोलत जातो मनामधल्या भावनांना तो व्यक्त करत राहतो . नाहीतरी जडणघडण अशाचलहान सहान गोष्टीतून होत असावी हे मात्र नक्की .
  नाही तरी आपण तुकडे आपल्यालाच तुकडे काय करणार आपल्याला कुणाच्या भावना असं कधी कधी वाटतं पण मंजुरी नातं निर्माण झालं की माणूस तर्क काढतो वेगवेगळ्या  गोष्टींचे ...मग ते कसेही का असेना त्यावर ती विचार करून आपण मात्र आपल्याला बरेच काही लक्षात येते असं समजतो . पण ......
क्रमशः .......
 
  

Friday, October 5, 2018

ढाल

मनाची बेचैनी समाजाचं भान आपली लाज, समाजाची लास ,देहाची लाज ,मनाची लाज , अगदी सर या तुटलेल्या भावनांची ती लुळीपांगळी लाज . खरच किती भयानक असते समाजाने घडवलेल्या मनाची लाज .
  लादी सतत झाकली जाते पण सत्य ये नेहमी उघडच असतं त्याला कितीही झाकण्याचा प्रयत्न केला तरी ते त्या पान गुरु नाचा काही काळ वापर करून परत ते मुक्त होऊन मोठ्या असक्त आवाजात उर्दू उर्दू सांगू लागतं कि  मी सत्य आये .
  "त्यागराज " .....ये त्यागराज ....हा कोण ,? मी भानावर आलो . समोर पाहतो तर काय ? नम्रता ......
अगदी गालावर खळी पडत हसतमुखाने उभी .काय विचार करत होतास रे , असा एकाच ठिकाणी बसून ?मी गप्प .....
अरे त्या घरात मी तुझी मैत्रीण आये !सांग ना काय  विचार करत होत असते?  काही नाही हो असंच थोडंसं .....
आरे  पण ..... ठीक आये सांगण्यासारखे नसेल तर नको सांगू .  अगं नम्रता मनाच्या काही भावना शब्दबद्ध करणं अवघडच असतं बघ . पण एक नक्की तुला मी माझ्या विषयाच्या सुखदुःखाचा इतिहास एक दिवस नक्कीच सांगेन .  आणि ह्या विचारांच्या लहरी ही त्याच समुद्रातल्या  आयेत मी तुला समुद्राचा अगदी जवळून दर्शन घडवील . अरे पण कधी ?ए वेडे कसली घाई कसली घाई झाली आहे तुला ....
   बर जाऊदे काय म्हणते तुझे  आवडीचं मानसशास्त्र ?
अरे काय म्हणणार ! मंत्री माणसे खूप विचार करायला लागलीत . असं का ? खर आहे म्हणा ! निर्मीकाने दिलेल्या मेंदूचा वापर तरी करायला लागलीत . नाहीतरी विचाराने माणूस घडतो ही काही चुकीचे नसावे . अरे पण जास्त विचार केल्यावर माणसाचा संतुलन बिघडतं म्हणतात ... ते काही खोटं नाही ! पण मला वाटतं सर्वच माणसे काही वेडी असत नाही .मला वाटतं त्यांना वेड  करण्यात समाजाचाही खूप मोठा वाटा असावा .असं नाही वाटत नम्रता तुला ? अरे पण ...!
क्रमशः ......

ढाल

मानवी वृत्ती ही अशीच काळानुसार सतत बदलणारी असावी .स्वतःच्या घटनेतील होणाऱ्या बदलामुळे माणसाला ना भविष्याच्या आस लागते खरं म्हणजे परिवर्तना पासूनच माणूस आपलं वर्तन स्वीकारण्याचा प्रयत्न करतो .आणि स्वीकारलेल्या वर्तणुकीचे अस्तित्व काळानुरूप जपण्याचा प्रयत्न करतो . मात्र समाजाला सोबत घेऊन ,समाजाच्या साच्यात घालून घडवले त्या साच्याची शिकवून तो विसरत नाही . आम्हाला मान्य करावे लागते की ,शिकवण विसरण्यासाठी नसते पण हीच माणसं का कुणास ठाव समाजाची सेवा करणाऱ्या बापड्या मनाला लाज नावाची रेशमी शाल पांघरून घालून झोपवण्याचा प्रयत्न करतात .
   दुःखाच्या  नि संकटाची कडू-गोड पिऊन असा अत्याचाराची तीक्ष्ण बाण लागून घायाळ झालेल्या भावनांना कोणी वाली नसतो का ? 
  वेगवेगळ्या वृत्तीतून मानवी समाधानाची पूर्तताही विव्हळणाऱ्या भावनेच्या सुखकारक हुंकारातून होत असावी . आपल्यापेक्षा वर पाहताना त्याच्या मनावर दडपण आल्यासारखे वाटतं तर खालती पाहताना खूप मोठा अज्ञान त्याच्या चेहऱ्यावर प्रकटत . स्पर्धेच्या युगात आपले आपले स्थान शोधा व आणि अधिक चुकण्याचा प्रयत्न टाळावा , अशी प्रत्येकाची भावना आतल्या आत विचार करत असते . नाही तरी काय चुका करतच आम्ही मोठे झालो आणि मोठे झालो तरी आणखीन लहान लहान चुका करण्याचा धाडसी करतो . मात्र एक नक्की काय आणायचं होतं आणि काय घेऊन जायचं होतं याच्यासाठी च्या च्या सर्व चुका .
  पण , काही झालेल्या चुका कधीच विसरता येत नाहीत ....
क्रमशः ......

Thursday, October 4, 2018

ढाल

" खरंच या सृष्टीने किती अतूट अशी नाती निर्माण केली आहेत .!" किती विचित्र असतो या सृष्टीचा खेळ बेभान मनाची कंपू स्थिर व्हावेत कुणाच्या तरी सहवासासाठी आणि नंतर त्या सहवासातून निर्माण व्हावीत नवीन नाती आणि मग चीना की तरी कशासाठी त्यागासाठी सुखासाठी की दुःखासाठी अगदी सारे जीवन जगण्यासाठी विशेषतः आठवणीसुद्धा या जगाच्या मंचावर प्रत्येक पात्रांना यायचं हवं तसं वागायचं अगदी हवं तसं नाच नाच नाचायचं आणि मग नाचून नाचून पाय थकले की विचारांच्या संग्रामात भूतकाळाचे सुखदुःख वर्तमानात शोधायचं आणि मग आंधळ्या भविष्याकडे मोठ्या अपार प्रेमानं लक्ष केंद्रित करायचं .
  आठवणी तरी किती आणि कसल्या काही तरुण काही प्रोड तर काही अगदी वृद्ध याही पलीकडे जाऊन कल्पनेची हवी तेवढी उंची गाठणाऱ्या सुद्धा . खरंच आठवणी नाहीत विसरता येत . आठवणी नाही काही अर्थ असतो का ? की मानवी मनाला दिलेल्या विज्ञान मुळे काही सुखामुळे काही आवडणाऱ्या क्षणांमुळे त्या जन्म घेऊन आपल्या पाठीमागे लागतात ? पण आठवणी या पाठीमागचा काळाचं नेतृत्व करत असतात . हे मात्र नक्की . पाठीमागच्या काळा वरचं त्यांचा अस्तित्व आहे किती प्रभावी होतं त्यावरून त्यांचं वर्तमानातलं स्वरूप लक्षात येतं . कुणाच्यातरी हातातल्या किंवा पायातल्या काळवंडलेल्या पट्ट्या सारख्या खुणा या मोठमोठ्याने ओरडून सांगत असतात की, होय मी बंदिस्त होतो . मी जखडलेला बांधलेला ,तुटकी हालचाल करणारा एक मानव होतो . त्या आठवणी त्याला वेदनांच्या बाणाने बेभान करतात आणि तू मनाला सोबत घेऊन सैरावैरा धावू लागतो . त्याच्या त्या मनातील गतीची बरोबरी करण्याचं सामर्थ्य हे कशातच नसतं . तितकी तीव्र असते की , तिच्या वाटेत येणाऱ्या सर्व घटना विसरून जाण्यास ती भाग पडते एक समर्थक वृत्तीची असते .
  क्रमशः ......

ढाल

स्वामी विवेकानंद महाविद्यालय सिटी घंटा आज मोठ्या धाडशी मनानं काही क्षणभंगुर सेकंदावर आपला मालकी हक्क दाखवत चंचला शाम आणि म्हणाला आवर घालून वेळेचे महत्त्व पटवून देण्याचा ती प्रयत्न करत असावी तिचा तो नाद ऐकून माझ्या वेड्या मना मध्ये काही विचार येऊन गेले खरच किती तत्वज्ञानाचे डोस पाच किती तत्वज्ञानाचे डोस पाजते ती घंटा ...! पाठीमागे विसरलेल्या काळाला स्मरण करून वर्तमानाचं कार्यही तितक्याच जोमानं आणि एक निष्ठेने पार पाडून भविष्याच्या कार्याला लवकरच लागण्याचा जणू ती हुकूमत सोडते अगदी तिच्या डोळ्यावर सारे महाविद्यालय चालतं आणि तिचं अस्तित्व ते तरी किती कुठे बारा तासांचं तर कुठे 24 तासांचा नेतृत्व करणाऱ्या घड्याळावर चालतं हरी तिची सारी हुकूमशाहीचा आधारलेली असते या घड्याळांच्या वेग वेगळ्या काट्यावर आकडे तर स्थिर असतात पण त्यांच्या अस्थिरतेला महत्त्व प्राप्त होते ते काट्यांच्या गतिशील त्याने आणि मग गतिशीलतेला दे गाता येते ते काट्यांच्या स्थिरतेमुळे ....
क्रमशः .....